مقایسه خصوصیات فیزیولوژیک-اکولوژیک چندین گونه درختی در فضای سبز شهر زاهدان

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : فایل کامل مقالات

نویسندگان

1 عضو هیات علمی بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و

2 عضو هیات علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

3 دانشجوی گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

10.29252/aridbiom.2026.4308

چکیده

انتخاب گونه‌های گیاهی سازگار با شرایط محیطی از مهم‌ترین عوامل موفقیت در توسعه و پایداری فضای سبز شهری محسوب می‌شود. به منظور ارزیابی توان اکوفیزیولوژیکی گونه‌های مختلف در شرایط فضای سبز زاهدان، تبادلات گازی، فلورسانس کلروفیل، وضعیت تغذیه معدنی و دیگر شاخص‌های فیزیولوژیکی در چهار گونه درختی شامل انار، اقاقیا، نارون و زبان گنجشک طی سال‌های 1402 تا 1404 مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که انار و زبان گنجشک به طور معنی‌داری دارای بیشترین نرخ فتوسنتز، غلظت CO2 اتاقک زیرروزنه‌ای و مقادیر بالاتر شاخص Fv/Fm بودند که بیانگر کارایی بیشتر دستگاه فتوسنتزی و تحمل بالاتر این گونه‌ها به شرایط محیطی است. در مقابل، نارون کمترین میزان فتوسنتز، هدایت روزنه‌ای و شاخص Fv/Fm را نشان داد که حاکی از حساسیت بیشتر آن به تنش‌های محیطی بود. بررسی عناصر غذایی برگ نشان داد که انار و زبان گنجشک دارای بیشترین غلظت پتاسیم و نسبت پتاسیم به سدیم و کمترین تجمع سدیم و کلر بودند، در حالی که نارون بیشترین تجمع یون‌های سدیم و کلر و کمترین نسبت پتاسیم به سدیم را داشت. این نتایج بیانگر توانایی بیشتر انار و زبان گنجشک در حفظ تعادل یونی و مقابله با تنش‌های ناشی از شوری و شرایط نامساعد شهری است. همچنین، این دو گونه بالاترین محتوای نسبی آب برگ و کمترین دمای برگ را نشان دادند، در حالی که نارون دارای کمترین محتوای آب برگ، بیشترین نشت الکترولیت و بالاترین دمای برگ بود. در مجموع، نتایج پژوهش نشان داد که انار و زبان گنجشک از نظر ویژگی‌های اکوفیزیولوژیکی، وضعیت تغذیه‌ای و روابط آبی دارای سازگاری بیشتری با شرایط فضای سبز شهری زاهدان هستند و می‌توانند به عنوان گونه‌های مناسب‌تر برای توسعه پایدار فضای سبز معرفی شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

خشک بوم

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 26 مهر 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار