اثر باکتری‌های Pseudomonas fluorescens و Bacillus halotolerans در بهبود برخی از صفات مرفولوژیکی گیاه دارویی Capparis spinosa L. تحت تأثیر تنش خشکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه یزد

10.29252/aridbiom.2026.4304

چکیده

از عوامل محیطی اصلی مؤثر بر کاهش رشد و تولید گیاهان، تنش خشکی است. باکتری‌های محرک رشد از طریق مکانیسم‌های مختلف باعث افزایش تحمل گیاه در تنش‌های محیطی، از جمله خشکی می‌شوند. هدف از این پژوهش بررسی میزان تأثیر باکتری‌های محرک رشد، به‌عنوان کود زیستی در افزایش تحمل گیاه کور (Capparis spinosa) به تنش خشکی است. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانۀ پژوهشی دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه یزد انجام شد. فاکتور‌های بررسی شامل رژیم آبیاری در چهار سطح (۱۰۰، ۷۵، ۵۰ و ۲۵ درصد ظرفیت زراعی) و باکتری در چهار سطح (بدون باکتری به عنوان شاهد، Pseudomonas fluorescens، Bacillus halotolerans و ترکیب هر دو باکتری) بود. نتایج نشان داد در تنش شدید (۲۵ درصد ظرفیت زراعی) بیشترین تعداد برگ (۷۱/۱۰۴ درصد افزایش نسبت به شاهد 25درصد ظرفیت زراعی)، نیتروژن (۶۵/۱۴۹درصد افزایش) و آهن (۴۷/۲۶۶ درصد افزایش) در تیمار تلقیح‌شده با ترکیب دو باکتری بود. بیشترین تعداد شاخۀ فرعی (۶۷/۱۶۶درصد افزایش)، وزن‌تر و خشک ‌اندام هوایی (به‌ترتیب ۲۵ و ۴۵/۲۸ درصد افزایش)، محتوای نسبی آب برگ (۹۶/۵۲ درصد افزایش) در تیمار تلقیح‌شده با باکتری P.fluorescens، همچنین بیشترین طول ساقه (۵۷/۲۰ درصد افزایش)، تعداد باکتری (67/2316 درصد افزایش نسبت به تیمار تلقیح‌شده با همان باکتری در سطح ۱۰۰ درصد ظرفیت زراعی) و عناصر فسفر (33/133 درصد افزایش) و پتاسیم (3/335 درصد افزایش) گیاه در تیمار تلقیح‌شده با باکتری B.halotolerans حاصل شد. به‌طور کلی می‌توان نتیجه گرفت استفادۀ از باکتری‌های محرک رشد به‌عنوان یک کود ‌زیستی در شرایط تنش خشکی می‌تواند در افزایش جذب عناصر غذایی چون نیتروژن، آهن و فسفر و به‌دنبال آن بهبود برخی صفات مرفولوژیکی گیاه کور، مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات