رابطه سرمایه اجتماعی در هر یک از شیوه‌های بهره‌برداری از مراتع و مشارکت در اجرای طرح‌های مرتعداری (مطالعه موردی: مراتع قشلاقی استان سمنان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه یزد

2 دانشگاه ساری

چکیده

سرمایه اجتماعی یکی از مفاهیم مهم در جامعه شناسی است که وجود آن برای همبستگی اجتماعی و رسیدن به اهداف توسعه پایدار ضروری است. هدف از این پژوهش، بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و میزان مشارکت بهره‌برداران در اجرای طرح‌های مرتع‌داری در هر یک از شیوه‌های بهره‌برداری از مراتع است. جامعه آماری تحقیق بر اساس پروانه چرایی به سه گروه تک پروانه به نام بهره‌بردار (افراز)، پروانه به‌نام شخص به‌عنوان نماینده بیش از 2 بهره‌بردار (مشاع) و پروانه به‌ نام شورای روستا تقسیم‌بندی شد. نمونه‌گیری با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌بندی شده تصادفی با تخصیص متناسب انجام شد. به‌منظور گردآوری داده‌های مورد نیاز از پرسشنامه و مصاحبه (93 نفر از بهره‌برداران مراتع) انجام شد. وجود رابطه معنی‌دار بین هریک از مولفه‌های سرمایه اجتماعی با مشارکت بهره‌برداران در اجرای طرح‌های مرتع‌داری دارد (05/0>P). نتایج آزمون کروسکال والیس نشان داد بین سرمایه اجتماعی بر حسب شیوه بهره‌برداری از مراتع در منطقه مورد مطالعه اختلاف معنی‌دار وجود دارد (05/0>P). شاخص سرمایه اجتماعی در مراتع مورد بررسی نشان داد شیوه بهره‌برداری افرازی دارای بیشترین سرمایه اجتماعی برای اجرای طرح‌های مرتع‌داری است. به‌نظر می‌رسد تقویت مولفه‌های سرمایه اجتماعی در بین بهره‌برداران (به ویژه تقویت اعتماد در روابط فردی، اعتماد نهادی و امنیت اجتماعی) زمینه همکاری بهره‌برداران و مشارکت آن‌ها را در اجرای طرح‌های مرتع‌داری بیشتر خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها


[1]. Azkia, M., and Gaffari, G. (2001). Investigation of relationship between confidence and social participate in rural areas of Kashan. Journal of social science Letter, 23, 97-111.
[2]. Azkia, M., and Firoozabadi, S.A. (2008). Investigation of Social capital in kinds exploitation systems of land and effective factors on conversion peasant exploitation to cooperation. Journal of social science Letter, 33(1), 97-111.  
[3]. Firoozabadi, S.A. (2006). Social Capital and economic development in Tehran. Journal of Social Health, 23, 197-214.
[4]. Fukuyama, F. (1995). Social capital and the global economy. Foreign affairs, 74(5), 89-103.
[5]. Gasemi, V. (2005). Treats  Ceronach Alfa in social science, Journal of Esfahan university, No 2(19), 155-174. 
[6]. Heydari, G., Agili, S.M., Barani, H., Gorbani, G., Mahboobi, M.R., and Khosh Far G.R. (2009). Infraction of social capital on participatory in rangemanagement plan on exploitation view point in Baladeh rangelands Mazandaran Province. Rangeland Journal, 3(1), P 121-137.
[7]. Hosseini Nasab, M., Barani, H.,  and Dianati, G. (2011). Investigation of relationship between kind of ownership and range condition (Arak rangelands). Journal of Range and Desert Area Research, 17(1), 166-179.
[8]. Karimian, A.A. (2011). Investigation and comparison of range condition in different utilization methods (Case study research: winter rangelands in Semnan Province). Journal of Rural Research, 2(2), 95-110.
[9]. Karimnya, M. (1990). Questioner design and Viewpoints evaluation, Samt publication, 221 P.
[10]. Krebs, C.J. (1999) Ecological methodology, 2nd ed. Addison Wesley Longman, Menlo Park, California, USA.624 Pp.
[11]. Nateg Poor, M.G., and Firoozabadi, S.A. (2006). Formation of social capital and effective factor on it. Journal of social science, 28(1), 160-190.
[12]. Quinn, Ch., Huby, M., Kiwasilla, H.C., and Lovett, J. (2007). Design principle and common pool resource management: An institutional approach to evaluating community management in semi-arid 13-Tanzania. Journal Environmental management, 48, 100-113.
[13]. Rafipoor, F. (2008). Reserch techniques in social sciences, SherkatsahamiEnteshar Publication, 224P.
[14]. Sabatini, F. (2009). Social capital as social network: A new framework for measurement and an empirical analysis of its determinate and consequences. Journal Social well-being, 2, 5-18.