اثر آللوپاتی گیاه اسپند (Peganum harmala L.) بر دو گونه مرتعی Agropyron desertorum و Agropyron elongatum

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

با توجه به حساسیت مختلف گونه‌های علف هرز به مواد آللوکمیکال گیاه اسپند، می­توان به کشف گونه‌های مقاوم به مواد بازدارنده این گیاه، در امر اصلاح و احیاء مناطق بحرانی مراتع کشور امیدوار شد. این تحقیق به­منظور تعیین توان آللوپاتی گیاه اسپند (Peganumharmala L.)  بر دو گونه مهم اصلاح مراتع (Agropyrondesertorum  وAgropyronelongatum) انجام شد. اثر نوع پودر (هوایی و زیرزمینی)،  نسبت (در پنج سطح 0 ، 5، 10 ،15 و 20 درصد) و مرحله فنولوژی (رویشی، گل‌دهی و بذردهی) گیاه اسپند بر شاخص‌های جوانه‌زنی (سرعت و درصد) و رشد (طول ریشه و ساقه) دو گونه علف گندمی بیابانی و بلند، در قالب طرح آماری فاکتوریل با سه تکرار، اعمال گردید. همچنن آزمایش دیگری جهت مشاهده اثر خاک محیط رویشگاه بر متغیر‌های وابسته گونه‌های اصلاحی، در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. اثر آللوکمیکال‌های مرحله بذردهی بر تمامی شاخص‌های هر دو گونه کم­تر از مرحله رویشی و گل‌دهی بود. با افزایش نسبت پودری، در همه شاخص‌ها کاهش معنی‌داری مشاهده شد. حساسیت منفی معنی‌دار تمامی متغیر‌‌های جوانه‌زنی و رشد در هر دو گونه به مواد آللوکمیکال اندام هوایی مشاهده شد و در علف‌گندمی بیابانی این حساسیت شدیدتر بود. هرچند در شرایط استفاده خیلی زیاد از مواد خشک گیاه اسپند (شرایطی که در طبیعت با آن روبه­رو نیستیم)، علف گندمی­ حساسیت کمتری نشان داده است، ولی با توجه به اثرگذاری مواد بازدارنده خاک محیط رویشگاه، استفاده از گیاه علف­گندمی بیابانی برتری دارد. برداشت پیکره هوایی گیاه چند ساله اسپند در قبل و بعد از طرح‌های مرتع‌کاری، راه حل پیشنهادی این تحقیق آزمایشگاهی جهت کاهش اثرات آللوپاتی گیاه بستر اسپند است.

کلیدواژه‌ها


An, M., Liu, D. L., Johnson, I. R., & Lovett, J. V. (2003) Mathematical modelling of allelopathy: II. The dynamics of allelochemicals from living plants in the environment Ecological Modelling 161, 53-66
Arimura, G. I., Shiojiri, K., & Karban, R. (2010) Acquired immunity to herbivory and allelopathy caused by airborne plant emissions. Phytochemistry 71, 1642-1649
Bagheri, R., & Mohamadi, S. (2011) Allelopathic effects of Artemisia sieberi Besser on three important species (Agropyron desertorum, Agropyron elongatum and Atriplex canescens) in range improvement. Iranian Journal of Range and Desert Research, 17 (4), 538-548
Bagheri, R., Chaichi, M. R., & Mohseni Saravi, M. (2010) Effect of grazing intensity on soil moisture and vegetation (Case study: Khabr National Park and near rangelands). Iranian Journal of Range and Desert Research, 17 (2), 301-316
Bagheri, R., & Arjomand Tajadini, M. J. (2011) Allelopathic effects of Thymus caramanicus, Jalas on some vegetative indexes of Amygdalus scoparia Spach. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 27 (2), 261-270
Batish, D. R., Singh, H. P., Rana, N., & Kholi, R. K. (20069) Assessment of allelopathic interference of Chenopodium album through its leachates, debris extracts, rhizosphere and amended soil Arch. Agronomy, Soil Science. 52, 705-715
Blanco, J. A. (2007) The representation of allelopathy in ecosystem-level forest models. Ecological Modeling 209, 65-77
Ciarka, D., Gawronska, H., Szawlowaska, U., & Gawaronski, S. W. (2009) Allelopathic potential of sunflower, Effect of genotypes, organ and biomass partitioning. Allelopathy Journal, 23, 95-110
Dehdari, S., Jafari, M., Hamedanian, F., & Tavili, A. (2008) Investigation on allelopathic effects of Atriplex canesens (fourwing sultbrush) of salsola rigida. Pajouhesh & Sazandegi, 81, 145-151
Gressel, J. B., & Holm, L. G. (1964) Chemical in hibition of crop germination by weed seed and nature of in hibition by Abutilon theophrasti. Weed Research 4, 44-53
Hassani, N., Asghari, H. R., Frid, A. S., & Nurberdief, M. (2008) Impacts of overgrazing in a long term traditional grazing ecosystem on vegetation around watering points in a semi-arid rangeland of North-Eastern Iran. Pakistan Journal of Biological Sciences, 11 (13), 1733-1737
Henteh, A., Zargham, M., Jafari, M., Mirzaei Nadoushan, H., & Zare Chahouki, M. A. (2005) An investigation of the allelopathic effects on Atriplex canesens (James) on seed germination in Artemisia sieberi (Besser). Iranian Journal Natural Resources, 57 (4), 813-820
Jabarzare, A., & Basiri, M. (2010) Allelopathic effect of aerial parts water extract of Artemisia sieberi on its germination. Rangeland, 3 (4), 669-709
Jankju, M., Delavari, A., & Ganjali, A. (2009) Seeding perennial forage grass, Bromus kopetdaghensis, in shrublands, Rangeland, 2 (4), 314-328
Jefferson, L. V., & Pennachio, M. (2003) Allelopathic effects of foliage extracts from four Chenopodiaceae species on seed germination. Journal of Arid Environment, 15 (2), 228-75
Kelesy, R. G., Stevenson, T. T., Scholl, J. P., Watson, T. G., & Shafizadeh, F. (1978) The Chemical Composition of the Litter and Soil in a Community of Artemisia tridentata ssp. Vaseyana. Biochemical Systemarics and Ecology, 6, 193-200
Kuo, Y. L., Chiu, C. Y., & Chou, C. H. (1989) Comparative allelopathic dominance of tropical vegetation in the Hengchun Penisula of Southern Taiwan. Institute of Botany. Academia Sinica Monograph Series, 9, 303-314
Naghdi Badi, H., Omidi, H., Shams, H., Kyan, Y., Dehghani, M. R., & Seif sahandi, M. (2009) Water extract allelopathic effects of Peganum harmala on germination and growth of seedling of Partulaca oleracea L. and Chenopedium album L. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 33, 116-127
Razmjuie, D., Tavili, A., Jafari, M., Henteh, A., Assareh, M. H., & Javadi, S. A. (2009) Comparing allelopathic effect of Zataria multiflora on seed emergence and developmental properties of Stipa arabica and Cymbopogon olivieri seedlings. Rangland, 2 (4), 421-435
Rezaei, M., Khajedin, S. J., & Safianian, A. (2007) Allelopatic effects of Scariola orientalis and Agropyron elongatum on Onobrochys. Rangeland Journal, 1 (4), 386-401
Rice, E. L. (1984) Allelopathy Academic Press, Orlando, FL.
Sepehri, A., & Khlifehzadeh, R. (2009) Studying variation in importance valueof two species Peganum harmala and Artemisia sieberi around watering point in winter rangelands of Chahe-Nou Damghan. Iranian Journal of Agricalture Science, Natural Resources, 16, 1-10
Sodaeizadeh, H., Rafieiolhossaini, M., & Dammea, P. V. (2010) Herbicidal activity of a medicinal plant, Peganum harmala L., and decomposition dynamics of its phytotoxins in the soil. Industrial Crops and Products, 31, 385-394
Soltanipoor, M., Moradshahi, A., Rezaei, M., Kholdebarin, B., & Barazandeh, M. (2006) Allelopathic effects of essential oils of Zhumeria majdae on Triticum aestivum and Lycopersicum esculentum. Iranian Journal of Biology, 19 (1), 19-28
Xuan, T. D., Shinkichi, T., Hong, N. H., Khanh, T. D., & Min, C. I. (2004) Assessment of phytotoxicaction of Ageratum conyzoides L. (billy goat weed) on weeds. Crop Protect, 23, 915-922
Zhang, S., Jin, Y., Tang, J., & Chen, X. (2009) The invasive plant Solidago canadensis L. suppresses local soil pathogens through allelopathy. Applied Soil Ecology, 41, 215-222