مطالعه فنولوژی گونه کلیدی Salsola laricina (شوران) در مراتع استپی ساوه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

10.29252/aridbiom.2020.1813

چکیده

در این مطالعه، فنولوژی گونه مهم مرتعی Salsolalaricina به مدت چهار سال در منطقه خشکه رود ساوه مطالعه شد. بررسی مراحل فنولوژی این‌گونه‌ در مرحله رویشی هر دو هفته یک‌بار و در مرحله زایشی هر هفته یک‌بار انجام گردید. از مقادیر دما و بارندگی سال‌های مطالعه منطقه برای تفسیر فنولوژی گونه استفاده گردید. نتا‌یج نشان داد دوره فنولوژی گونه Salsola laricina هرساله تحت تأثیر تغییرات اقلیمی، متفاوت است. این‌گونه رشد رویشی خود را از اواسط اسفندماه آغاز کرده و تا اواسط تیرماه ادامه دارد که با گرم شدن هوا به خواب تابستانه می‌رود. از دهه اول شهریور گل‌دهی آغازشده و از اوایل آبان بذرها شیری می‌شوند. به‌طورکلی زمان مناسب جمع‌آوری بذور بسته به پرباران یا کم باران بودن سال 10 تا 30 آبان است. شروع رشد در سال خشک 1387 (47 درصد بارش کمتر نسبت به درازمدت) زودتر بوده و طول دوره رویشی در حدود 15 تا 20 روز کوتاه‌تر از سال‌تر 1388 (16 درصد بارش بیشتر نسبت به درازمدت) بود. همچنین افزایش بارندگی باعث افزایش دوره رویشی شده و آغاز گل‌دهی و بذردهی نیز در حدود یک هفته با تأخیر اتفاق می‌افتد. شناخت فنولوژی گونه مهم Salsolalaricina برای تنظیم برنامه‌های بهره‌برداری از گیاهان، تعیین زمان ورود و خروج دام، جمع‌آوری بذور، جلوگیری از برداشت‌های بی‌موقع در مراتع قشلاقی ساوه حائز اهمیت است.

کلیدواژه‌ها


[1]. Asadi, M. (2001). Flora of Iran, No.38, Chenopodiaceae.

[2]. Asri, Y. (2012). Range plants of Iran, Publication of Research Institute of Forest and Rangelands. (in Farsi)

[3]. Badeck, F.W., Bondeau, A., Böttcher, K., Doktor, D., Lucht, W., Schaber, J., Sitch, S. (2004). Responses of spring phenology to climate change, New Phytologist, 162, 295–309.

[4]. Baghestani, N., Zare, M.T., Ehsani A. (2014). Study of phenological stages and plant dimensions and effect of drought on two grass species in the steppe rangelands (Case study: Rangelands of Nodoushan in Yazd province) Watershed Management Research (Pajouhesh & Sazandegi), 103, 43-51. (in Farsi)

[5]. Bertiller, M.B., Beeskow, A.M., Coronato, F. (1991). Seasonal environmental variation and plant phenology in arid Patagonia (Argentina), Arid Environments, 21, 1-11.

[6]. Bevan, M.T., Mesdaghi, M., Malek, A. (1973). Phenology of native and introduced species at Homand Range Research Station. Bull. 13. Research Institute for Forests and Rangelands, Iran. (in Farsi)

[7]. Derroire, G., Lagrange, A., Tassin J. (2008). Flowering and fruiting phenology in maquis of New Caledonia, Acta Botanica Gallica, 155, 263–275.

[8]. Diez, J., Ibanez, I., Miller-Rushing, M., Mazer, S., Crimmins, T., Crimmins, M., Bertelsen, D., Inouye, D. (2012). Forecasting phenology: from species variability to community patterns. Ecology Letters, 15, 545–553.

[9]. Domènech, M., Komac, B., Penuelas, J., Conesa, JA. (2014). Site-specific factors influence the richness and phenology of snowed plants in the Pyrenees, Plant Bio systems, 17, 1–9.

[10].Ehsani, A., Zandi Esfahan, E. (2015). The role of Halocnemum strobilaceum phenology on grazing management and sustainable utilization of rangeland forage. Biological Forum, 7(2), 401-404.

[11].Evangelista, PH., Stohlgren, TJ., Morisette, JT., Kumar, S. (2009). Mapping invasive tamarisk (Tamarix): a comparison of single-scene and time-series analyses of remotely sensed data, Remote Sensing, 1(3), 519–533.

[12].Foody, GM., Dash, J. (2007). Discriminating and mapping the C3 and C4 composition of grasslands in the northern Great Plains, USA. Ecological Informatics, 2(2), 89–93.

[13].Frank, A.B., Ries, R.E. (1990). Effect of soil water and nitrogen on morphological development of Crested and Western Wheatgrass. Range management, 43, 255-258.

[14].Feyzi, M.T., Khodagholi, M., Saeidfar, M., Shahmoradi, A. A. (2003). Autecology of Eurotia ceratoides in Esfahan province, Range Desert Research, 4, 408-387. (in Farsi)

[15].Friedel, H.M., Nelson, J.D., Sparrow, O.A., Kinloch, E.J., Maconochie, R.J. (1994). Flowering and fruiting of arid zone species of Acacia in central Australia, Arid Environment, 27(3), 221-239.

[16].Ghaemi, M., Piri sahragard, H., Yeganeh, H., Kazemi, R. (2015). Phenology of Atriplex verrucifera M.Bieb. Species in the rangelands of West Azarbaijan in different years, Plant researches, 28(1), 153-163. (in Farsi)

[17].Kalin Arroyo, M.T., Armesto, J.J., Villagran, C. 1981. Plant phenological patterns in the high Andean Cordillera of central Chile. Ecology, 69, 205-223.

[18].Keith, T.  (2001). A method to incorporate phenology into land cover change analysis, Range Management, 54, A1-A7.

[19].Kushwaha, C.P., Singh, K.P. (2008). India needs phenological stations network. Current Science, 95, 832-834.

[20].Lesica, P., Kittelson, P.M. (2010). Precipitation and temperature are associated with advanced flowering phenology in semi-arid grassland. Arid Environments, 74, 1013-1017.

[21].Mesdaghi, M., (2009). Range management principles and techniques. (Translation of Holchek, J. Pieper and Herbol, K.), Mashhad University Press Center, Iran. (in Farsi)

[22].Mirhaji, T., Sanadgol, A. (2006). Study the Growth degree days requirement for phenological stages of important Range species in Homand. Range and Desert Research, 13(3), 212-221. (in Farsi)

[23].Moghaddam, M. R. (1998). Range and Range management, Tehran University Press, Tehran. (in Farsi)

[24].Moore, L. M., Lauenroth, W. K. (2017). Differential effects of temperature and precipitation on early- vs. late-flowering species. Ecosphere 8(5):e01819. 10.1002/ecs2.1819

[25].Papastylianou, P. T., Bilalis, D. (2011). Flowering in Sulla and Persian clover as affected by sowing date in a Mediterranean environment. Australian Crop Science, 10, 304-1298.

[26].Peñuelas, J., Filella, I., Comas, P. (2002). Change plant and animal life cycles from 1952 to 2000 in the Mediterranean region, Global Change Biology, 8, 531–544.

[27].Rashvand, S. (2015). Studying the phenology of important range species and range soil readiness to determine suitable time for livestock entry to and exit from rangeland (steppic rangelands of central Alborz), Range and Desert Research, 22(1), 143-157. (in Farsi)

[28].Rigge, M., Smart, A., Wylie, B., Gilmanov, T., Johnson, P. (2013). Linking phenology and biomass productivity in South Dakota mixed-grass prairie, Rangeland Ecology Management, 66, 579–587.

[29].Sadeghiyan, S., Khorami, T. and Habibian, S.H. (2004). Study of phonology on four range plant in Dehbid Fars, Natural Resource, 5, 1-10. (in Farsi)

[30].Shen, M., Tang, Y., Desai, A. R., Gough, C., Chen, J. (2014). Can EVI-derived land-surface phenology be used as a surrogate for phenology of canopy photosynthesis? Remote Sensing, 35, 1162–1174.

[31].Yazdanshenas, H., Ehsani, A., Ghaemi, M. T., Shafeian, E., Yeganeh, H. (2016). Determining suitable grazing time for Puccinella distans Parl. based on its phenology in West Azerbaijan Province of Iran, Plant Interactions, 11(1), 67-73.

[32].Yu, R., Schwartz, M., Donnelly, A., Liang, L. (2015). An observation-based progression modeling approach to spring and autumn deciduous tree phenology, Biometeorology, 29, 1–5.

[33].Zarekia, S. Zare, N. Ehsani, A Jafari, M., Yeganeh, H. (2012). Relationship between rainfall, annual forage production of important range species (Case study: Khoshkerood–Saveh). Range and Desert Research, 19, 623-614. (in Farsi)